काठमाडौं। पछिल्ला केही सातायता कुखुरा र अन्डासम्बन्धी नकारात्मक समाचार तथा उपभोक्तामा बढेको अन्योलबीच नेपाली बजारमा खसीको मासुको मूल्य अस्वाभाविक रूपमा बढेको भन्दै उपभोक्ताले गुनासो गर्न थालेका छन्। केही महिनाअघिसम्म काठमाडौंमा प्रतिकिलो रु १,३००–१,४०० मा बिक्री भइरहेको खसीको मासु, बजारमा बर्ड फ्लूको हल्ला बढ्नासाथ अहिले रु १,६००–१,७०० सम्ममा बिक्री हुन थालेको छ।
बजारमा कुखुराको मासु र अन्डा खान सुरक्षित हो कि होइन भन्ने अन्योल फैलिएका बेला धेरै उपभोक्ता खसीको मासुतर्फ आकर्षित भएका छन्। यही बढ्दो मागलाई केही व्यापारीले अवसरका रूपमा उपयोग गरेको उपभोक्ताको आरोप छ।
उपभोक्ताहरूका अनुसार मूल्य बढ्नुको स्पष्ट आधार सार्वजनिक गरिएको छैन। “माग बढेको भन्दै व्यापारीले मूल्य बढाए, तर उत्पादन लागत वा आपूर्तिमा त्यति ठूलो परिवर्तन देखिँदैन,” एक उपभोक्ताले गुनासो गरे।
मासु व्यवसायीहरू भने माग बढ्नु, सीमित आपूर्ति, ढुवानी खर्च र जिउँदो खसीको खरिद मूल्य बढेकाले खुद्रा मूल्य पनि बढेको दाबी गर्छन्। तर उपभोक्ता अधिकारकर्मीहरू भने बजारमा कृत्रिम अभाव सिर्जना गरिएको वा अस्वस्थ प्रतिस्पर्धाका कारण मूल्य बढेको हो कि भन्ने विषयमा सम्बन्धित निकायले तत्काल अनुगमन गर्नुपर्ने बताउँछन्।
बजार जानकारहरूका अनुसार कुनै एक खाद्यवस्तुप्रति उपभोक्ताको विश्वास घट्नेबित्तिकै अर्को विकल्पको माग बढ्नु स्वाभाविक हो। तर यही अवस्थालाई आधार बनाएर अस्वाभाविक मूल्यवृद्धि गरिए त्यसले प्रत्यक्ष रूपमा उपभोक्तामाथि आर्थिक भार थप्ने उनीहरूको भनाइ छ।
यता पशु स्वास्थ्य विज्ञहरूले भने वैज्ञानिक परीक्षणबाट सुरक्षित प्रमाणित भएका कुखुराको मासु र अन्डा राम्रोसँग पकाएर सेवन गर्दा अनावश्यक डर मान्न नहुने सुझाव दिइरहेका छन्। कुनै पनि हल्लाका आधारमा खाद्यवस्तु त्याग्नु भन्दा आधिकारिक सूचनालाई मात्रै विश्वास गर्न उनीहरूको आग्रह छ।
अब उपभोक्ताको चासो एउटै छ— खसीको मासुको मूल्य साँच्चै लागतका कारण बढेको हो, कि बजारमा बढेको मागलाई केही व्यापारीले नाफा कमाउने अवसर बनाएका हुन्? यसको जवाफ सम्बन्धित नियामक निकायको प्रभावकारी बजार अनुगमनले मात्र दिन सक्ने देखिन्छ।