काठमाडौँ — पछिल्लो समय अण्डाको उत्पादनमा आएको गिरावट र बजारमा बढ्दो मागका कारण अण्डाको मूल्य पुनः बढ्न थालेको छ। लेयर्स कुखुरापालक सङ्घले फार्मस्तरको मूल्य समायोजन गर्दै नयाँ दर लागू गरेको जनाएको छ।
नयाँ मूल्यअनुसार ठूलो आकारको अण्डा (३० वटाको एक क्रेट) फार्ममै रु ४६५ मा निर्धारण गरिएको छ, जुन अघिल्लो मूल्यभन्दा रु १५ ले बढी हो। त्यस्तै, मझौला अण्डाको मूल्य पनि बढेर प्रतिक्रेट रु ४१५ पुगेको छ।
विशेषज्ञहरूका अनुसार अण्डा उत्पादन घट्नुको मुख्य कारण कुखुरामा देखिएको रोगको प्रभाव र बढ्दो तापक्रम हो। यससँगै पछिल्लो समय विभिन्न क्षेत्रमा देखिएको बर्ड फ्लुको त्रासले पनि उत्पादनमा प्रत्यक्ष असर पारेको छ। रोगको जोखिमका कारण किसानले कुखुरा संख्या घटाउनु परेको र नयाँ चल्ला हाल्ने दर पनि कम भएको जनाइएको छ।
यता, नयाँ वर्षको अवसरमा देशभर बढेको पर्यटकीय गतिविधि, होटल तथा रेस्टुरेन्टको चहलपहलले अण्डाको खपत उल्लेख्य रूपमा बढाएको छ। साथै, सीमावर्ती क्षेत्रमा कडाइ गरिएकाले बाहिरी बजारबाट अण्डा भित्रिने क्रम घट्दा आन्तरिक उत्पादनमै निर्भरता बढेको छ।
यसअघि मङ्सिर महिनामा अण्डाको मूल्य ऐतिहासिक रूपमा उच्च पुगेको थियो, जहाँ ठूलो अण्डा प्रतिक्रेट रु ५६५ सम्म पुगेको थियो। अहिलेको मूल्य त्यसको तुलनामा कम भए पनि पुनः वृद्धि हुन थालेको संकेत देखिएको छ।
किसानका अनुसार हाल अण्डा उत्पादनको लागत अझै पनि पूर्ण रूपमा उठ्न सकेको छैन। एक क्रेट अण्डाको उत्पादन लागत करिब रु ५७० भन्दा बढी पर्ने हुँदा हालको बजार मूल्य त्यसको नजिक मात्र पुगेको हो। यसअघि मूल्य घट्दा किसानले ठूलो नोक्सानी व्यहोर्नुपरेको थियो।
सङ्घका पदाधिकारीहरूका अनुसार बजारको माग र उत्पादनको अवस्थालाई ध्यानमा राख्दै आगामी दिनमा मूल्य थप समायोजन हुन सक्नेछ। उनीहरूले लागत मूल्य बराबर वा नजिक पुग्ने गरी मूल्य स्थिर हुने अपेक्षा व्यक्त गरेका छन्।
विशेषज्ञहरूले भने बर्ड फ्लुको जोखिम न्यूनीकरण, आधुनिक व्यवस्थापन र उत्पादन वृद्धि कार्यक्रम प्रभावकारी रूपमा लागू नगरे अण्डाको मूल्य अझ अस्थिर हुन सक्ने चेतावनी दिएका छन्।
