कैलाली- बर्दगोरिया गाउँपालिका कैलालीमा रहेको गौशालामा सयौँ गाईको अवस्था चिन्ताजनक बनेको छ। पर्याप्त आहार, उचित व्यवस्थापन र भौतिक पूर्वाधारको अभावका कारण गाईहरू दुब्ला, कमजोर र बिरामी देखिन थालेका छन्। स्थानीयका अनुसार गौशालामा दैनिक रूपमा गाई मर्ने क्रम समेत रोकिएको छैन।
हालै सामाजिक सञ्जालमा सार्वजनिक भएका दृश्यहरूले गौशालाको वास्तविक अवस्था उजागर गरेपछि यस विषयमा व्यापक चासो बढेको हो। पशु अधिकारकर्मी तथा स्थानीय बासिन्दाले गाईहरूको संरक्षण र व्यवस्थापनमा तत्काल सुधार गर्न माग गरेका छन्। गाउँपालिकाका पशु शाखाका अनुसार गौशालामा रहेका गाईहरूको मुख्य आहार जंगलमा चराइमा निर्भर छ। बिहान गोठालाहरूले गाईहरूलाई जंगलतर्फ लैजाने र साँझ फर्काउने व्यवस्था रहेको छ। तर हिउँदको समयमा घाँसको अभाव हुँदा गाईहरू आवश्यक पोषण पाउनबाट वञ्चित हुने गरेका छन्।
गौशालामा हाल दुई सयभन्दा बढी गाई राखिएका छन्। यद्यपि गाउँपालिकाले छुट्याएको वार्षिक बजेटको ठूलो हिस्सा कर्मचारीको तलबमै खर्च हुने गरेको छ। यस कारण गाईका लागि आवश्यक पराल, भुस र दाना नियमित रूपमा उपलब्ध गराउन कठिन भइरहेको व्यवस्थापन समितिको भनाइ छ।
गौशालाको भौतिक अवस्था पनि कमजोर छ। पुराना र जीर्ण छानाबाट पानी चुहिने समस्या छ, जसले गर्दा गाईहरू चिसो र अस्वच्छ वातावरणमा बस्न बाध्य छन्। यसले उनीहरूको स्वास्थ्यमा थप नकारात्मक असर पारिरहेको छ। संरचना मर्मतका लागि आवश्यक लागतको प्रारम्भिक अध्ययन भए पनि बजेट अभावका कारण काम अघि बढ्न सकेको छैन।
व्यवस्थापन समितिले प्रदेश सरकारसँग आवश्यक उपकरण माग गरेको भए पनि हालसम्म सहयोग प्राप्त नभएको गुनासो छ। साथै, गौशाला क्षेत्रमा चोरीका घटनासमेत हुने गरेको बताइएको छ, जसले पानी लगायत आधारभूत सेवामा समेत समस्या सिर्जना गरेको छ।
गौशालामा गाईहरूको संख्या ठूलो भए पनि त्यसअनुसारको स्रोत, बजेट र पूर्वाधार नहुँदा समस्या जटिल बन्दै गएको देखिन्छ। व्यवस्थापन सुधारका लागि बजेट वृद्धि, दिगो आहार व्यवस्थापन र सुरक्षित भौतिक संरचना निर्माण अत्यावश्यक रहेको सरोकारवालाहरू बताउँछन्।
स्थानीय सरकार, प्रदेश सरकार तथा समुदायको संयुक्त प्रयासबिना गौशालाको अवस्था सुधार गर्न कठिन हुने देखिएको छ। समयमै ध्यान नदिए पशु कल्याणसँगै व्यवस्थापनको संकट अझ गहिरिने सम्भावना रहेको छ।
